Kürtler’in kökeni, Arya (Aryen) ve Newroz’un gerçek tarihi – 1

Bedel Boseli: Bu makalede ’in kökeni ve  () baharının gerçek tarihi ele alınacak. Özellikle Kürtlerin ataları Arya diğer adıyla Aryen kavmi ele alınacaktır. Kürt dili ve Kültürü’nün Hurri ve Urartu ile Arya (Aryen, Med, Mitanni) kökenine ışık tutulacaktır. Kürtler kimdirKürtlerin tarihi nedir? Sorularına cevap verilecektir. 2. Bölüm için burayı tıklayın

Arya, Aryen ve Ari isiminin anlamı

Arya, Aryen ve Ari ismi (isimleri) aynı kökten geliyor ve anlamı şudur: Pak, Temiz, Özgür, Büyük, Soylu, Asil, Misafirperver… Orijinal Arya kavmi iri yapılı, beyaz tenli olup Kürt, Alman, İngiliz, Rus, Fransız, İtalyan, İspanyol, Hint, Fars… gibi halkların ortak atalarıdır.

Kaynak: Kadim Avesta ve Rig Veda kitapları [16].

Özet

Kürtler’in kökeni

Tarihin en başında Kürtlerin çoğunluğu, ataları Huriler ile Urartular‘ın dil ve kültürüne sahipti. Kürdistan‘da Huri dil ve kültürü’nün yanı sıra Arya (Aryen) dil ve Kültürü de vardı. Daha sonra Kürdistan’daki Aryen dil ve Kültürü güçlenerek yayıldı. Kürtler zamanla bu Aryen dil ve kültürü benimsemeye başldı. Ve bugün Kürt dili ile Kültür tamamen Aryen’dir. ‘Aryen‘ ismi için ‘Ari‘ de denilir. İngiliz, Fransız, Alman, Rus, Hint, Fars… dil ve Kültürleri de Aryen‘dir. Yani bu milletlerin dil ve kültürü aynı köktendir. Onun için temelde çok büyük benzerlikler var.

: Bedel Boseli, bedelboseli.com

Medler gerçekten Kürtlerin Ataları mı?

Kendilerinin Kürt olduğunu söyleyen, bunu tarihi kitaplarında da yazan Beluç kaynakları günüzmüzde mevcuttur. Belluciler Med Aşiretleri ve soy kütüklerinin dağılım ve gelişimini günümüze kadar korudular. Bu eserde Medlerin Kürtlerin ataları olduğu, Beluc halkının da Kürt olduğu yazılır.

Foto: Kürtler'in ataları Huriler
Foto: Kürtler’in ataları Huriler

Kürtler, birkaç kavimden oluşan geniş bir ailenin birleşimidir. Bu kavimler ailesi Kürtlerin ataları Med kültürünün güçlenmesiyle özellikle Newroz Devrimi ile ulusallaşmaya başladı. Kürt dil Kültürü Medce’nin kotasında sentezleşti. Başta, Medler Kürdistan’ın Medya bölgesinde lokal olarak yaşıyordu. Yeni araştırmalar Newroz ve Kürt yeni yılının Nisan’ın ikinci haftasına denk gelen Çarşamba olduğunu ortaya koyuyor. Daha sonra Newroz 21 Mart ile sabitlenmiş olabilir. Ezidilerin yeni yıl olarak kutladığı Çarşema Sor (Kızıl Çarşamba) gerçek Newroz günü olabilir.

Harita: Kürtlerin ataları Medler'in kurduğu Med Devleti
Harita: Kürtlerin ataları Medler’in kurduğu Med Devleti

Kürt halkı’nın kökleri çok güçlü

Kürtler in en başından beri Kürdistanda vardı. Türk ve Araplar gibi Kürdistan’a sonradan gelmedi. Onun için tüm baskı ve soykırımlara karşı ayakta kalabildiler, dilleri yok olmadı. Çünkü kökleri çok güçlüdür.

Newroz (Nevruz) gerçekten nedir?

NEWROZ ULUSLAŞMA SÜRECİNİ BAŞLATAN, SİYASİ BİR SAVAŞLA GERÇEKLEŞMİŞ DEVRİMDİR.

Kürtlerin Ataları‘nın  kutladığı Newroz ile diğer halkların kutladığı Bahar Bayramı çok farklı bayramlardır. Müslümanların Ramazan Bayramı ile Hıristiyanların Noel bayramı gibi farklı… Son yüzyıllarda 21 Mart’ta kutlanan Kürt Newroz Bayramı’nın aslında 14 Nisan tarihli olduğu, Ezidilerin kutladığı ‘Çarşema Sor‘ ile aynı gün olduğunu söyleyen araştırmacılar var.

Newroz’u hangi milletler kutluyor?

Aynı halk olan Medlerin torunları Kürt, Beluç, aslını kaybetmemiş gerçek Azerbaycanlıların kutladığı Newroz bayramı aynıdır.

Biz Kürtlerin Newroz bayramımız tamamen siyasal ve devrimcidir. “Ah ne güzel bahar geldi haydi eğlenelim millet!” tarzında bir bayram değil. Böyle aşılamaya çalışanlar tarih, köklü, ciddi ve devrimci içeriğini boşaltmak amacındalar, tıpkı halkların beyninde İslam dinin insani ve devrimci içeriğini halk nezdinde boşalttıkları gibi. Hani dünya ekolojisine / tabiatına olan saygı ve sevgi derdinde de değiller tamamen derin bir devlet politikasının eseri… Bahar bayramını kutlayan başka hakların kutlamaları ile Newroz’un aynı tarihe denk gelmesi onların bir olduğunu göstermez. Nitekim bahar bayramı olarak kutlayanlar Newroz değil farklı isimler vermişlerdir.

Newroz neden kutlanıyor?

Kürd, Beluç, gerçek Azerbaycanlılar gibi kader birliği içinde olan, zamanında tek millet olan halkların ataları kendi vatanında mazlumdu. Bu Mazlumlar birleşerek KENDİ ÜLKELERİNİ, Asur Devlet Sistemi‘nin zulmünden kurtardı. Bu özgürlük devrimi sonrasında Med Devleti‘ni kurarak Newroz Bayramını kutluyorlar. Fakat bu atalarımız Newroz Devrimi‘nden yıllar sonra güçleniyor. Sonbahar mevsiminde Ninova’ya girerek Assurlular’dan intikam alıyorlar.

Kürtler’in kutladığı Tarihi Tolhildan (İntikam) kutlaması ile Newroz aynı mı?

Günümüzde de bazı Kürtler bunun yıl dönümünü sonbaharda, ‘Tolhildan Bayramı’ (İntikam Bayramı) olarak kutlar. Bazı araştırmacılar Newroz ile Tolhildan bayramlarını aynı sanıyor. Newroz kutlamalarında Ninova vurgusu yapan siyasetçiler farkında olmadan Assurlulara karşı katliamların gerçekleştirildiği Tolhildan (İntikam) olayından bahs ediyor.

Demirci Kawa ile gerçek Newroz’un bağlantısı var mı?

Demirci Kawa Destanı ise halkın hayal ürünü olan bir destandır, Newroz gerçeği ile alakası yok aslında. Asıl olanı şudur: Atalarımız ‘Vali‘ için ‘Kawa‘ derdi. Atalarımızdan 3 Kawa (Vali), bir önderlik şemsiyesinde birleşerek kendi memleketlerini bağımsızlık savaşı ile özgürleştiriyorlar. Şöyle akademik görüşler de var: Farslar, Kürt Med İmparatorluğu‘nu bazı Kürtlerin desteği ile yıkar. Kürt egemenliğine son verir. Farslar kendilerine destek verip halkına ihanet eden Kürtleri bir destanla kahramanlaştırmak isterler. Demirci Kawa şahsında kendi milletine ihanet eden Kürtler kahramanlaştırılır. Nitekim bu görüşe göre, söz konusu destanda adı geçen ‘Dehak‘, Kürtlerin hem siyasi hem dini lideri olan, son Med Kralı Astiyag‘dır.

Kürtlerin kökeni

Kendimizi bilmeden tam olarak neyi kutladığımızı anlayamayız. Öncelikle Kürtlerin kökenine bakmakta fayda görüyorum. Başta şunu vurgulamakta fayda var;

Foto: Kürtler, Beluclar ve Azeriler Medlerin torunlarıdır
Foto: Kürtler, Beluclar ve Azeriler Medlerin torunlarıdır

Kürt ve Kürdistan isimleri nereden geliyor?

Kürt ve Kürdistan kelimesinin etimolojisi (kökeni)

Kürt nedir?

Kurdistan’ ismi “Kurd” ve “stan” kelimelerinden oluşur. Yazılı tarihin başında komşu halkların Kürtlere ‘kurtî’, ‘karda’, ‘kadû’, ‘kardûx’, ‘gurd’, ‘gut’, ‘kortûx’, ‘gortay’, ‘kurdaye’ dediklerini biliyoruz [1]-[2]. ‘Kurd‘ yani ‘Kürt’ kelimesi hem ‘dağlı’ (Dağ halkı)anlamına gelir [3], hem de “kahraman” anlamına gelir [4].

Foto: Kürtler, Beluclar ve Azeriler Medlerin torunlarıdır

Çokça ilginç bir konuya değinmek istiyorum. ‘Kurd‘ tabirindeki “u” harfinin telafuzu Kürtçeye has bir harf olup Türkçe, FarsçaArapça... gibi dillerde yoktur. Yani ‘Kurd’ ismini ancak Kürtçenin ruhuna hakim, onu içselleştirmiş biri doğru telafuz edebilir. Anadili Kürtçe olan birinin “Kurd” demesini dikkatlice dinlerseniz farkına varırsınız ki aslında “I”ya yakın okunur ama azda olsa “w” de vardır içeriğinde. Mesela şuna yakın bir şey: ‘KIRD‘.

Zaten ilk Kirmancki (Zazaca) yazılı eser olan Ehmedê Xasî tarafından yazılan Mewludê Nebi’de Zazaca için “KIRDΔ[5] der ki bu Kurmanc ile Soran Kürtlerinin “Kurd” telafuzu ile aynı şeydir [6].

(Hoş bir tesadüf ki Kurd Kurmanc’ların Ehmedê Xanî’sî varken Kurd Zaza’ların da Ehmedê Xasî’sî var. İsimlerinde sadece “s” ve “n” farkı var.)

Stan nedir?

Şimdi de Kurdistan (Kurd+i+Stan) isminin kaynağı olan “Stan” kelimesine gelelim. ‘Stan‘ kelimesi ise “yurt”, “memleket”, “vatan”… anlamına gelir. Bu kelime Aryen kökenlidir. Yani Kürt, Fars, İngiliz, Fransız, Rus, Hind gibi dilleri aynı kaynaktan olan dil ve kültürün ortak kelimesidir. İngilizce‘deki “stand” de bu köktendir [7].

Belirtmekte fayda var ki biz Kürtçe bir kelime kullandığımızda hemen “Bu Farsçadır, Kürtçe değildir” demeye başlayanlar olur. Bu bilgisizlikten kaynaklı bir durumdur. Kürt, Fars, Beluç, Hindistan.. halklarının dili aynı kökten gelir. Fars Kürt’ten aldı veya Kürt Fars’tan aldı denmez çünkü ikisinin de, İngilizce, Fransızca, Almanca, Hintçe… ile beraber dil kaynağı Aryen’dir ve ikisi de oradan kardeşçe almışlar… Mesela star (İngilizce), “stêr” (Kürtçe), “sitare” (farsça), Stara (hintçe)… kelimesi. Bu “yıldız” anlamına gelir. Ortak ata Aryen’lerden miras bir kelime olduğu için, hem Aryen’lerin torunu olan Kürtlerin, hem İngilizlerin, hem Farsların… ortak kelimesidir. “Bu İngilizcedir, Farsça/Kürtçe değildir” demek yanlış olur.

Foto: Kürt dili, kökeni ve lehçeleri
Foto: Kürt dili, kökeni ve lehçeleri
Foto: Kürt dili yani Kürtçe ve kökeni
Foto: Kürt dili yani Kürtçe ve kökeni

Kürt milleti nedir? Kürtler bir ırk mı?

Aslında biz “Kurd” (Kürt) derken tek bir kavmi kastetmiyoruz. Aynı coğrafyada ortak bir yaşama sahip olmuş, kader birliği yapmış akraba halkların birleşiminden bahs ediyoruz. Çoğunluğu Huri ve Urartu dil-kültürüne sahip olan bu kavimler, daha sonra Med dil ve Kültürünü benimseyerek ulusallaşmaya başladı, Newroz ile bu şekilde uluslaşma sürecine başlamış kavimler birliğine “Kurd” (Kürt) denir. Kürt ismi İngiliz veya Fransız’a değil ancak Avrupa tabirine denk gelir. Şöyle düşünelim: Avrupa’nın akraba milletleri, İngiliz dili ve Kültürünü alıyor kendi dil ve Kültürlerini onun kotasında eritiyorlar…. Yüzlerce yıl sonra da kendi dillerine “Avrupa dili” halk olarak kendilerine “Avrupa” demeleri gibi.

Huri ve Urartular’dan Mitani ve Medlere

Kürtler ortak yaşama sahip birkaç kavmin torunlarıdır. Kürdistan geneline hakim olan ilk Kürt dili ve Kültürü Aryence değildi; Kürdistanlı Hurri ve Urartu kökenli idi. Yani günümüzdeki Kürtçeden çok farklıydı ve artık unutulmuştur. Atalarımız Kürdistanlı Mitanni, Zilan ve Med’ler Aryen soyundan gelip daha sonra kendi bölgelerinden tüm Kürdistan’ın geneline yayıldı. Newroz devrimi sonucunda oradaki atalarımızla bir ulus olamaya başlamışlardır [8]. Aryen halkların göçü konusunda bazı uzmanların kabul ettiği görüş şöyledir:

Aryen atalarımız Kafkasya’dan gelmiş olduğudur [9]. Ancak yeni araştırmaların sonucu Aryenlerin Kürdistandan dünyaya yayıldığı konusundadır (Science Dergisi, Ağustos-2012 Sayısı). Aryen kültürlü bu atalarımız tüm Kürdistan’a yayılmadan önce yerli diğer atalarımız Huri ve Urartu’ların dil ve Kültürü genele hakimdi[10]. Mesela yaklaşık 4-5 bin yıl önceki Guti, Melidi, Herkari, Muşku, Zebari gibi şehir-devletler aslında Huri ortak ailesinden olan akrabalar idi[11]. Sık yapılan bir hataya açıklık getirmek gerek; “Huri’ler, Urartu’lar, Med’ler, Mitani’ler, Zilani’ler sadece biz Kürtlerin atalarıdır” demek eksik olur.

Doğrusu şudur: Bunlar Kürtlerin atalarıdır ve Kürtler bunların torunlarından sadece bir ulustur. Kürtler’le beraber diğer ulus torunları da var. Mesela Kürt,Fars, Beluç, Ermeni, Azeri, Yahnubi (Yakhnubi), Peştu… halklar’ı gibi. Bunlar bildiklerimiz torunları ki daha fazlası da vardır.

Kürtlerin tarihini iki ana döneme ayırabiliriz

Eski Kürt Kültür ve dilinin hâkim olduğu dönem

Genel olarak Huri ve Urartu kültür ile dillerinin hâkim olduğu dönem. Huriler ile Urartular aynı sülaleden gelip dilleri akrabadır. Hurriler yaklaşık 4-5 bin yıl önce varlık göstermişlerdi.

Foto: Huriler, Kürtler’in eski ataları

Günümüz Kürt Kültür ve dilinin yaşandığı dönem

Mitanni, Zilani, Med sonrası dönemdir. Bunlar Aryen halklar olup akrabadırlar. Bu dönem günümüzde de devam ediyor.

Mesela “su” kelimesi atalarımız Urartu’ların dilindendir. Ve buradan Türkçeye geçmiştir. Yani “su” kelimesi aslında Kürdi’dir. Fakat “su” anlamına gelen “av” kelimesi de var ki bu da Kürdidir. Birisi atalarımız Urartulardan, diğeri de atarımız Med’erden Kürtçemize katılan bir kelimedir. Bugün bile Kürtçe’de yüzmek için kullanılan iki ayrı kelime bunlardır: “Soberi”(Urartucadan gelme) ve “Melevani” (Medlerden gelme). İşte size Kürtçede farklı kelimelerin var olmasının bir sebebi…

En sonunda Kürdi halkların sahip olduğu zengin dil ve kültürler Med dil ve Kültürü kotasında eriyerek birleşir. Ve bu birleşkeden yani Med dilindeKürtçe, Belucice ve Azerice gibi birkaç akraba dil doğar [12].

Kürtçe ve akraba diller: Beluçice ve Azerice örnekleri

Foto: Kürtçe'nin lehçeleri; Med dili, Azerice ve Beluci dillleri
Foto: Kürtçe’nin lehçeleri; Med dili, Azerice ve Beluci dillleri

Kürtçe: Kürtler’in dili

Günümüzde yaklaşık 40 milyon insanın konuştuğu biliniyor.

Azerice: Azerbaycan halkının orijinal dili

Eskiden Azerbaycan Devleti ve İran‘da konuşulan ölü dildir. Kürtçe ile aynı kökenden gelen, Aryen yani Ari bir dil olan Azerice son 600 yıldır asimile edilmiş. Türkler bu dili yok ederek yerine Türkçeyi yerleştirmiştir. Yani bu Azeri televizyonlarında konuşulan “Azerice” aslında gerçek Azerice olmayıp Türkçedir. Gerçek Azerice Kürtçe, Farsça, Talışça ve Belucice ile akrabadır, çok yakındır. Aslında Azeriler Med’lerin torunu olduklarını biliyorlar ama onlara eğitim sistemince, Medya ve egemen güçlerce inandırılan şudur: “Med’ler Türktür”.

Bellucice (Baloch, Balach): Bellucistan nerede?

Yaklaşık 20 milyon Beluc bu dili konuşuyor. Belluciler asimile olmayarak günümüze kendi dil ve kültürleri ile vardılar. Vatanları Bellucistan tıpkı Kürdistan gibi 4 parçaya ayrılarak istila edilmiştir. İstila edilen ülkeler; İran, Pakistan, Afganistan ve Hindistan. Mesela facebook gibi sosyal medya’da bakarsanız Beluciler kendi harita ve bayraklarının yanına Kürdisan harita ve bayrağını koyarak aynı halk olduklarını beyan ederler. Ana sloganları da şudur: “Yaşasın Bağımsız Belucistan ve Kürdistan”. Daha önemlisi Beluçlar masal anlatımlarında ve tarih yazımlarında kendilerinin Kürt olduğunu, sonradan farklılaşarak yeni bir uluslaşma sürecine girdiklerini yazarlar. Mesela Akund Muhammed Salih Zengene Beluç 372 yıl önce Kurdgelnamak (Kurd-gel-name) yani Kürt Halkının Kitabı adlı eseri yazmış ve burada Belucların aslında Kürt olduğu söyler. Bunun yanında Beluc aşiretlerinin genel kabul görülen ve korunan Belucilerin Soy kütükleri kitabında Kürtler ile Beluc‘ların aynı halk olduğuklarını yazar [13].

Harita: Kürdistan ve Belucistan

Belucistan için özgürlük Mücadelesi verip şehit olan bazı Beluc kahramanlarının isimleri aynen şudur:

Alî Şêr Kurd, Şêr Zeman Kurd, Alî Can Kurd, Mûmtaz Kurd, Xalid Kurd, Anwar Kurd, Yar Can Kurd… (Soy isimlerini Kürt olarak koymaları Kürtlüklerinin kabuludur).

Beluç gençlerinin Kurdistani yaklaşımını mesela şu Facebook gruplarından görebilirsiniz.

– Median Union of Kurd & Baloch – Yekêtî Gelî Medya, Kurd û Beluç

– Free kurdistan and balochistan

– Baloch and Kurd

– Baloch & Kurd Students Forum

Aryenler / Ariler kimlerdir?

Foto: Kürdistan, İran ve Tarihi Eran, Aryen coğrafyası
Foto: Kürdistan, İran ve Tarihi Eran / Aryen coğrafyası

Eski araştırmalara göre Kafkasya [14] yeni Araştırma sonuçlarına göre ise Kürdistan‘da yaşayan bir kavim vardı (Science Dergisi, Ağustos-2012 Sayısı). Bu kavme “Aryen” ismi verilir. Yaklaşık 4 bin yıl önce bu Aryen halk değişik sebeplerden dolayı göç eder.

Kürdistan’dan Rusya ve Avrupa’ya göç

1-) Bu ailenin bir kısmı Rusya’ya ve oradan Avrupa‘ya da yayılır. Şimdiki Rusya ve çevresindeki halklar ile Avrupa halkları bu Arilerin torunlarıdır. Yani Fransız, İngiliz, İtalik, İspanyalı, Almanyalı, İsveçli, Rus, Moldovalı, Ukraynalı

İran yani Aryen coğrafyasında yayılım

2-) Yine bu Ari kavminin diğer torunları tüm Êran‘a yayılır (Êran: Aryenistan, Aryen coğrafyası). Kürdistan, Pakistan, Afganistan, Ermenistan, bugünkü İran , Beluçistan… tarihi Êran’ın bölgeleridir. Günümüz İran devleti her ne kadar temsil etmese de ismini bu tarihi Eran’dan almaktadır.

Kürdistan’dan Hindistan’a göç

3-) Êran’daki Ari kavmin bir kesimi buradan Hindistan’a göç eder. Hindistan dil ve kültürü Ari olup Êran dil ve kültürlerine benzemektedir [15].

Arya, Aryen ve Ari isiminin anlamı

Yukarıda bahsi geçen halklar kendilerine “Ari” diyorlardı. Êran’lı Behdini‘lerin (Zerdüşti’lerin) kutsal kitabı Avesta ve Hindistanlıların Kutsal kitabı Rig Veda’ya baktığımızda ARİ isminin anlamı şöyle belirtilir: Pak, Özgür, Büyük, Soylu, Misafirperver… [16].

Êran isminin anlamı “Aryenlerin Ülkesi”dir. Kürtlerin ataları, Zerdüştiler‘in kutsal kitabı Avesta’da “Aryanam” olarak geçer. Farslar “Îran”, Kürtler de “Êran” der. Günümüz İran Devleti‘nin ismi de buradan esinlenerek konuldu.

Aryen öncesi ve sonrası Kürdistan’daki dinler

Kürtlerin ataları, Aryen kavminin bir bölümü olan Medler Kürdistan’ın her yerine kültürlerini yaydıklarında, Kürtler Asur İmparatorluğu‘nun ve Sakalar‘ın (İskit) zulmüne maruz kalmışlar, vatanları istila edilmişti. Bu Aryen’ler ile Kürt olarak adlandırılan yerli halklar kendi aralarında bir anlaşma yaparlar. Güç ve tecrübelerini birleştirecekler Kürdistan’da beraber yaşayıp kader birliği yapacaklar. Yerli KURD (Kürt) ismini ve gelen Aryenlerin dilini uzun bir süreçte beraberce benimserler. Yezdani (Êzidî, Alevî, Yaresan), Zurvani (Zemani) gibi dinler Aryen’ler gelmeden önce yerli halk içinde mevcuttu. Aryenler geldikten sonra Aryen olan Zerdüşt Peygamber ortaya çıkacak bu dinlerde reform yapma girişiminde bulunacaktır. Mesela Zurvani dini daha sonra Zerdüştlüğün bünyesini girerken, Alevilik ise hem etkileyecek hem de etkilenecektir. Ama Ezidi ve Yaresan dinleri ise Zerdüşt Peygamberin reformlarından pek etkilenmeyecekler. Şu da var ki İslam peygamberi ve ashabı Zerdüştileri ‘Ehli Kitap‘ yani hak din olarak kabul ederler.

Kader birliği yapmış bu halklar ilk olarak Kürdistan’ı Saka ve Asur’ların zulmünden beraberce kurtarıp özgürleştirecekler. Bu devrim mücadelesinde başarılı olacaklar ve bedel ödeyerek özgürlüğe kavuştukları Mart ayında Newroz Bayramı ilan edilecek. Newroz Bayramı ile Kürt uluslaşma süreci başlayacak.

Kürdistan bayrağı ve tarihi kökeni nedir?

Kürt bayrağının anlamı, tarihi ve kökeni
Foto: Kürdistan Bayrağı ve Aryen Bayrağı

Günümüz Kürdistan bayrağı, Aryen‘lerin simgelerinden oluşur. Kürtlerin ataları olan Êran Aryenlerin bayrağından tek farkı güneş önündeki aslan’ın olmamasıdır. Anlayacağımız 2 binden fazla yıldır atalarımız tarafından kullanılan sembollerden oluşan bir bayraktır. Bu bayrağın son şekli Amed’de yani Diyarbakır’da 1920 yılında verildi. Saha sonra 1927 yılında başkenti Ağrı olan Kürdistan Cumhuriyeti’nde yıllarca dalgalandırıldı.

Foto: Tarihi Kürdistan Bayrağı ve Aryen Bayrağı

Bu bayrağı red etmek yukarıda bahsettiğimiz Kürt halkının köklü tarihini red etmektir. Nitekim bu köklü Kürdistan bayrağını red edenler “Tarih bizimle başlar” diyerek bu köklü, zengin ve derin Kürt tarihini inkar etmektedirler. (Bedel Boseli, [email protected])

2. Bölüm

(Makalenin 2. bölümünde Newroz Devrim ve Kürtler için önemini detaylandıracağız. Burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.)

Kaynak

[1] Viladimir Minorsky, Encyclopaedia of Islam, “Kurd” maddesi.

[2] “İslam Ansiklopedisinde Kürtler ve Kürdistan” isimli kitap, İstanbul’daki Doz Yayınları tarafından basılmış olup 41-48’inci sayfalarda, eski çağlarda yani binlerce yıl önce Kürtler için komşu halkların kullandığı isimler şöyle yazılır:

Sûmerler (Sumerians) 5 bin yıl önce Kürtlere şunu derlerdi: Karda, Kurtî ve Gutî,

Babîller (Babylonians): Garda û Karda,

Asûr (Assyrians): Qurtî û Gutî,

Grek , Yunan (Greks): Kardux ve Gordux,

Ermeni (Armenians): Kortukh û Gortaî (Kardo/Kardox),

Fars (Persians): Gurd an jî Kurd,

Sûryani (Syrians) Şunu derlerdi : Kardu û Kurdaye,

Îbrani/Yahudi ve Kildani (Hebrews and Chaldeans): Kurdaye,

Aramî ve Nestûri (Armamic and Nestorians): Kadu,

İslam’ın ilk dönemlerinde araplar (Arabs): Kurd (Çoğul hali: Ekrad),

M.S. 7. yüzyolda Avrupalılar (Europeans): Kurd

[3] Sümerliler dağ için “kur” derdi. Kürtler de dağlarda yaşadıkları için kendilerine “Kurti” (kur+ti) yani dağlı derlerdi. Tabii sadece Kürtler değildi dağlarda yaşayan onun için başka bölgedeki kavimler için de “dağlı” demiş olabilirler. Bu onların aynı kavimler olduğunu göstermez.

[4] Makers of Civilization in Race and History (1929), P.114

[5] Mela Ehmedê Xasî, Mewlîd, Tadayox: W. K. Merdimîn, Hîvda İletişim, Îstanbul [2008]

[6] Not: İlk Zazaki yazılı eser olan Mewlûdê Nebî arap alfabesi ile Ehmedê Xasî tarafından yazılmıştır. Bu Zazaki Mevlüd için kendisi “Mewlûdê Kırdî” demiş ama bazı kötü kişiler bunu Latin akfabesine çevirirken “Mewludê Kirdî” tabirini değiştirmişler….

[7]http://www.etymonline.com, “-stan”

[8] O. L. Vilcheviskj, Kurd, Rp. 53-54, 115-116, 178-179, , Weşanên Pirtûkxaneya Aslîxan Yildirim, Stenbol

[9] Hind-Avrupalıların İzinde

[10] O. L. Vilcheviskj, Kurd, Rp. 53-54, 115-116, 178-179, , Weşanên Pirtûkxaneya Aslîxan Yildirim, Stenbol

[11] Izady, Kürtler, S. 71, Doz Yayınları, İstanbul

[12] Bu konuya ilgi duyanlar için önerilebilecek eser, Oxford Üniversitesi’nden Prof. George Rawlinson’un kitabı ki Doz Yayınlar (İstanbul) tarafından “Medya Krallığı” olarak yayımlanmıştır.

[13] Izady, Kürtler, S. 187, Doz Yayınları, İstanbul

[14] J. P. Mallory, In Search of The Indo-Ewropians, P. 255, T&H

[15] J. P. Mallory, In Search of The Indo-Ewropians, P. 255, T&H

[16] Ancyclopaedia Iranica, “Aryans”, Aryan”

Kaynak Kaynak 1 Kaynak 2 Kaynak 3
Makale: Bedel Boseli

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

1 yorum
  1. Dursun Evren diyor

    merhaba birêz Bedel,
    Aktardığınız güzel bilgiler için teşekürler.

    Ancak ben, özelikle de Aryen konusunda aktardığınız bilgilere katılamayacağım. hele “Aryenlerin kuzeydoğu Avrupa steplerinden göç edip geldiler ve yukarı mezopotamya halkını Aryenleştirdiler” görüşüne malesef hiç katılamayacağım. böylesi bir göçün yaşandığı noktasında da zaten elde tutulur bir belge, bilgi, iz de yoktur. kaldıki yukarı mezopotamya da tarım icad edildiğinde, hayvan evcileştirildiğinde ve yerleşik hayat geçildiğinde, Avrupa halen buzların altındaydı. tarım Avrupaya daha henüz altı bin yıl önce ilk kez gelmiştir.

    kısacası Aryenleri oluşturan erken dönem Kürd aşiret, kabile, hanedan ve bölgesel Kürdlerdir. aslında bugünde halen aynısı sürmektedir. bugünün (siyasi sınırları bir kenara atarak) soran’ların, badinan’ların, barzan’ların, botan’ların, zilan’ların, dersim’lerin, biradosti’lerin, bedirxani’lerin, serhat’ların, milan’ların, ardelan’ların vs vs… siyasal, kültürel ve sosyal yapılanmaları ne ise, eski dönemin huri’lerin, guti’lerin, mana’ların, lur (lulubi)’ların, urartu’ların, kasit’lerin, zibari’lerin, karduk’ların, Med’lerin (ki Medler altı ya da yedi kabilenin birleşmesi ile meydana geldiği aktarılır. düşünsenize; bugün günye Kürdistanda barzaniler, soranlar, biradostlar, goranlar, yaresanlar vs… birleştiler Kürdistanı kurdular. bu değildirki Kürdler sadece bunlardan ibarettir, ya da demek değildirki bunlar Kürdlerin değişik ya da farklı atalarıdır!..) vs vs… siyasi, kültürel ve sosyal yapılanmaları da aynısıydı, diye düşünüyorum. yani huriler, ya bölgesel, ya hanedan, ya da aşiretsel bir Kürd yapılanmasıdır. gutiler keza öyle ve bütün diğerleri de öyle oduğunu düşünüyorum. inanıyorum ki Kürdleri benden çok çok daha iyi tanıyorsunuzdur. dolayısıyla Kürdlerin sosyal yapılanmasına baktığımızda, belki de on bin yıl önceden beri hep ya bölgesel, ya aşiretsel, ya da hanedan şeklinde bir yapılanma ile örgütlenmiştir. hepsi birleşip de bir devlet, kralık, imparatorluk kurma ihtiyacını pek de duymamışlardır. çünkü Kürdistan dağları buna pek de gerek görmemiştir. aslında Kürdleri bu bölgesel, aşiretsel ve hanedan yapılanmasına iten de Kürdistan dağlarının coğrafik yapısından kaynaklıdır.

    son olarak inancım odur ki özgün Aryen halkı, Kürdlerin bu bölgesel, aşiretsel ve hanedan yapılanmaları oluşturmaktadır. özgün Ari dilini ise Kürçenin lehçeleri oluşturmaktadır. Ari dili, yani Kürdçenin lehçeleri, tarımın icadı, hayvanın evcileştirilmesi ve yerleşik hayata geçilmesine dayanır. dolayısıyla Ari kültürü de at başı gelişir. bu Ari dili ve kültürü doğudan hindistan, batıdan avrupaya yayılır ve sonraları hint-avrupa dili ve kültürü denilmeye başlanır.

    örneğin Persler daha dört bin yıl önce falan batı hindistandan göç edip mezopotamyaya gelirler. ilginç olanı ise (bildiğim kadarıyla) orijinal Persçe de eril ve dişil’in olmamasıdır.

    ve gene kanımca Ari, Aryen, deyimini Kürdler, kendileri için çok fazla kulanmıyorlardı. Kürdler, bugün olduğu gibi binlerce yıl önce de kendilerini daha çok bölgesel, aşiretsel ya da hanedan (mirlik) kimlikleriyle kendilerini adlandırıyorlardı. Ari, Aryen ismini daha çok komşu halklar tarafından Kürdleri için kulandıldığını düşünüyorum.

    Silav û rêz

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Enable Notifications    Ok No thanks